woensdag 27 februari 2008

"Socialisme zal alles zijn of het zal niet zijn"

Socialisme is meer dan alleen politiek; het is het streven naar de volledige emancipatie van de mens. Culturele activiteiten (zang, theater, poëzie, literatuur, film, visuele kunsten...) georganiseerd voor en door de leden vormen historisch gezien een fundamentele pijler van elke socialistische beweging. De fel bejubelde ontzuiling in België maakte (misschien) wel een einde aan het hokjesdenken, maar het beroofde de socialistische beweging ook van haar culturele eigenheid. Zonder dit culturele hart sloeg het politieke brein van de beweging nog verder op hol, parasiterend op blitse reclametechnieken en een berekende managerlogica. Vervreemd van haar basis, vervreemd van haar eigen geschiedenis en identiteit, werd de socialistische partij niet meer dan een rood geverfde kiesmachine, die geen ideologie maar postjes produceerde.

In Egypte is dit culturele aspect van de beweging wél nog aanwezig. De gewone partijleden zijn geen carrièristen, zinnend op een politiek mandaat, maar gedreven mannen en vrouwen die hun corrupte, repressieve en verstikkende samenleving willen veranderen. Toen ik gisterenavond op al-hizb aankwam, waren een aantal partijleden bezig een toneelstuk in te oefenen. Dat een politieke partij haar leden de ruimte geeft en hen aanspoort om zelf hun culturele capaciteiten te ontwikkelen vind ik fantastisch. Kunst en cultuur hoeven noch een elitair product, noch massaconsumptieartikelen te zijn, maar spontane expressies van elke mens.

video

's Avonds was ik dan uitgenodigd voor het concert van al-hizb in het Russisch Instituut te Dokki, dat voorafgegaan werd door een ode aan de Spaanse dichter Pablo Neruda. Het was een cultureel eclectisch moment: een gedicht van een Spaanse dichter, voorgelezen in het Russisch instituut, vertaald in het Arabisch...

video

Het optreden zelf was een mengeling tussen opzwepende volksheid en artistieke fijnzinnigheid. Helaas ben ik niet tot het einde gebleven, aangezien moeheid mij overviel en mij terug naar mijn bed te Zamalek dwong.

video

Toch is het in al-hizb niet enkel rode rozegeur en moedige maneschijn. Voor ik naar het optreden ging, had ik immers een gesprek met dr. Sharif Fayyad, een van de leidende figuren binnen al-hizb, een man van de wereld, getrouwd met een Griekse, gekleed in een vlekkeloos maatpak, het Engels en de retoriek perfect meester... Een heel aimabele kerel, maar helaas een doorwinterd rechts reformist, pleitend voor een alliantie tussen socialisten en liberalen, omdat de "gewone" Egyptenaren volgens hem nog niet klaar waren voor democratie, laat staan voor socialisme. Enfin, ik was het natuurlijk helemaal niet met hem eens, aangezien ik denk dat mensen niet tot goede politieke conclusies komen door een passieve en paternalistische "heropvoeding", maar door hun eigen, collectieve ervaring. De stakingsbeweging in Mahalla bijvoorbeeld, waar de vrouwen het initiatief namen en de mannen uit hun fabrieken haalden, vormt een veel grotere en concretere stap in het bewustzijn van de "gewone" Egyptenaar, dan tien jaar onderwijs over de waarden van de democratie en de problemen omtrent de traditionele genderverhoudingen. Maar genoeg uitweidingen. Ik denk dat de "gewone" militanten van de partij nog grote teleurstellingen in hun gladde partijbonzen te wachten staan...

Geen opmerkingen: