zondag 5 december 2010

Dag 83-85: Bezoek en verkiezingen ten einde

Vandaag wuiven we onze Belgische bezoekers M&M alweer uit. Aangezien een trip naar al-Minya te gevaarlijk was, hebben we de Moqattam heuvels, het Azharpark en Wadi Degla dan maar bezocht. Moqattam en Wadi Degla waren ook voor Lobke & mij nieuw en vormden een aangename meevaller, hoewel "Garbage City" aan de voet van de heuvels een wrange nasmaak naliet (letterlijk en figuurlijk). Wadi Degla, een oude rivierbedding in Ma3adi aan de rand van Cairo, is een van de weinige natuurreservaten die Egypte rijk is. Weinig fauna en flora, veel stenen en fossielen.

Ondertussen is het vandaag de tweede ronde van de "verkiezingen". Bij de eerste ronde vorige week haalde de regeringspartij 95% van de stemmen, een ongezien staaltje van electoraal gefoefel, zelfs voor Egypte. De belangrijkste oppositiepartijen, de Wafd en de Moslimbroeders, trokken zich na deze farce terug, terwijl ook de leden van de linkse Tagammu van hun collaborerende voorzitter een boycot eisen. Niemand heeft nog interesse in de resultaten van de tweede ronde, die waarschijnlijk reeds een paar maanden geleden vastgelegd in het draaiboek van Ahmed Ezz, miljardair en organisatieverantwoordelijke van de Nationaal Democratische Partij. Terwijl voorheen verkiezingen nog een manier waren voor het regime om de oppositie aan zich te binden in een door hen gedomineerd parlement, vormt het electorale spel vandaag louter een selectieproef voor NDP-kandidaten. Gedurende de twee vorige verkiezingen, in 2000 en 2005, was immers een grote groep NDP-leden ontevreden met het feit dat ze niet op de NDP-kieslijst waren geraakt. Ze kwamen als onafhankelijken op en behaalden een goed resultaat, waarop de partij hen met allerlei beloften teruglokte om de stabiliteit van het regime niet in gevaar te brengen. Om deze particentrifugale krachten tegen te gaan, beslisten Ezz & co om dit keer verschillende NDP-kandidaten voor dezelfde zetel te laten kandideren en zo de interne partijcoherentie te bestendigen. Deze beslissing ging echter lijnrecht in tegen de traditie van het regime om een "loyale" oppositie te scheppen door de andere partijen wat kruimels van de electorale koek toe te werpen. De NDP-leden zelf vochten immers onderling voor elke kruimel. Deze kortzichtige politiek haalt de democratische façade van het Egyptische meerpartijenstelsel in een klap neer. Voor België en Europa wordt het tijd dat ze zich uitspreken tegen deze electorale travestie en de oppositiekrachten steunen. Voor Tagammu en de linkerzijde wordt het tijd dat ze schoon schip maken, de regimecollaborateurs buiten kuisen en zich richten op de politisering en de organisatie van de straat, aangezien het duidelijk is dat verkiezingen dit land niet zullen veranderen.

donderdag 2 december 2010

Dag 82: al-Minya afgelast

De trip naar al-Minya is afgeblazen wegens post-electoraal geweld in Midden-Egypte. In Minya zelf waren er nog geen problemen, maar in een naburig dorp viel er reeds een dode. Het is dus iets te riskant om nu naar ginder te trekken... In plaats daarvan zullen we vandaag het Azhar-park en de Moqattamheuvels bezoeken.

woensdag 1 december 2010

Dag 76-81: laatste loodjes en Belgisch bezoek

Voor de aankomst van ons Belgisch bezoek hebben we nog een interview kunnen afnemen van een linkse cartoonist en van de schrijver Alaa Aswany (vooral bekend van zijn verfilmde werk "The Yacoubian Building"). Daarmee staat de teller op 32 interviews. Dat is niet slecht, maar minder dan ik gehoopt had. Een week zoeken naar een geschikte flat, twee weken zwaar ziek, het Adha feest en de verkiezingskoorts hebben roet in het eten gegooid. Nu ja, we hebben ons best gedaan en het is niet alleen de kwantiteit maar ook de kwaliteit van de interviews die telt. Terug in België zal ik de nieuwe informatie verwerken en waarschijnlijk volgend jaar nog eens terugkomen voor een kortere periode om de gaatjes te vullen. :)

Met ons bezoek hebben we al Koptisch en islamitisch Cairo, de piramiden van Gizeh en Dahshur, Saqqara, en Alexandrië bezocht. Een primeur was de knikpiramide in Dahshur, die we nu niet alleen van veraf maar ook van nabij konden bekijken aangezien de nieuwe weg pas was opengesteld. Morgen plannen we een trip naar al-Minya waar we de rotsgraven van Beni Hassan en Tell al-Amarna zouden bezichtigen. Voor toeristen is het niet gemakkelijk om Midden-Egypte binnen te geraken, dus duimen dat het lukt! Foto's volgen later ;)

donderdag 25 november 2010

Dag 70-75: It's oh so quiet...sjjjj

De waterproblemen waren gelukkig tegen de volgende avond opgelost, al duurde het tot de volgende dag vooraleer we het terug veilig achtten om het water in de keuken te gebruiken. Een grote leiding was gesprongen en het volledige governate Giza zat zonder water. Gelukkig hadden ze tijdens de feestdagen toch iemand gevonden om de boel te gaan repareren. Horrorscenario's van weken zonder water -en toilet- werden zo vermeden.

Het feest is ook ten einde en de schapeningewanden liggen ook niet langer aan de ingang van de metro te stinken. De normale "orde" is teruggekeerd. Hoewel we hoopten nog een interviewspurtje af te leggen voor de komst van Brecht zijn mama -vandaag- bleek dat al gauw niet zo vanzelfsprekend te zijn. De meeste mensen waren nog op de terugtocht van een verblijf bij familie op het platteland of waren nog in feeststemming en planden nog helemaal niks voor de volgende week. Een streep door de rekening. Toch is het nog gelukt om nog twee vissen te vangen -vette vis volgens sommigen: een karikaturist met aandacht voor de zaak van de arbeiders én niemand minder dan bestsellerauteur Alaa al-Aswani, best bekend voor zijn maatschappijkritische roman "The Yacoubian Building". Liefhebbers kunnen deze binnen 15 dagen bij ons ontlenen.


vrijdag 19 november 2010

Dag 69: waternood, ook hier...

Gisteren deed onze kraan heel verdacht: pruttelen, reutelen en uiteindelijk niets meer... Via Cairo Scolars vernamen we dat het een probleem is aan de hoofdleiding. Zowel de wijk Dokki als de wijk Agouza zitten zeker al zonder water... Door de feestdagen is er blijkbaar nog steeds niemand die naar de leiding is gaan kijken...

Nu moeten we wel verplicht gaan onderzoeken of Downtown ook zonder water zit en een ontbijtje gaan doen...:) Zo kunnen we op z'n minst vandaag 1 keer naar het toilet ;s

maandag 15 november 2010

Dag 61-64: een tijd van werken, een tijd van feesten? There will be blood...

De voorbije dagen waren weer erg hectisch. Aangezien het vanaf morgen een feestweek is -waarover verder meer- hadden we besloten zoveel mogelijk interviews af te werken. Dinsdag, woensdag en donderdag stond de teller op vijf interviews, met een knallend hoogtepunt op vrijdag. Toen trokken we naar Mahalla en namen vier interviews na elkaar af: een slopende opeenvolging van aandachtig zijn, Egyptisch-Engels ontcijferen en speed-noteren. We waren te gast in het huis van Ahmed, waar Brecht vorig jaar ook al eens was geweest. Kwam het doordat ik erbij was of waren de regels versoepeld, deze keer mochten we ook Ahmeds vrouw ontmoeten. De keuken was op traditionele wijze afgeschermd van de eet- en leefruimte door een dik pak gordijnen - een harem lijkt nooit ver weg...

Donderdagavond was het de verjaardag van een van onze tolken, Fatma. Hoewel ze eerst plande de dag gewoon thuis, slapend door te brengen, konden we haar overtuigen naar Tagammu te komen waar we haar een aantal repen van onze Belgische chocolade cadeau gaven. Andere partijleden hadden voor een taart gezorgd die we dan gezamelijk met veel plezier verorberden. Nadien bezochten we nog het dakterras van een bar in Downtown, waar we voor het eerst in twee maanden een Stellabiertje (lokaal merk) konden drinken. Zaterdag en zondag namen we ook nog een aantal interviews af en Brecht kon opnieuw beginnen uittypen.


Fatma- met blauwe hoofddoek- bij de verjaardagstaart.

Zoals gezegd begint vanavond het tweede grote feest (na het Suikerfeest dat het einde van de Ramadan aankondigd). Dit feest -Eid al-Adha- wordt gevierd om Moslims aan het moment te herinneren waarop Abraham zijn zoon zou offeren, maar deze werd op het laatste moment vervangen door een ram. Uiteraard nemen Egyptenaren dit feest bijzonder ernstig, trekken naar hun geboortedorp en storten zich dan op een week van schapenvlees-vreten. Onze tolk Haisam beschreef het erg plastisch: there will be blood on the streets of Cairo. En gelijk heeft hij! De beenhouwerij om de hoek heeft het voetpad ingepalmd en er een schapen"weide" geïnstalleerd, vlak naast zijn openluchtslachtvloer. De katten vieren feest met alle restjes die van het kapblok vallen. Niet voor gevoelige zielen...


Openluchtslachtvloer aan de beenhouwerij, vlak naast de metro.

donderdag 11 november 2010

Dag 59-60 Kort - kort - kort

Drie interviews vandaag, morgen (=vrijdag) naar Mahalla!

dinsdag 9 november 2010

Dag 55-58: en de boer hij ploegde voort

Het zijn opnieuw drukke dagen voor de boer en zijn peerd. De akkers lagen bezaaid met menig interview en na het kaf van het koren te scheiden werd een mooie oogst binnengehaald. De metaforen terzijde, hebben we eindelijk wat contacten met islamisten. Deze avond hebben we bijvoorbeeld een verrassingsinterview gehad met een secretaris van de islamitische Arbeidspartij. Tussen het ploegen door hebben we toch nog wat tijd gevonden voor onze culinaire rondreis door Cairo; deze keer was Pakistan aan de beurt met een heet kiekske en een zacht lammetje ;) Aangezien we in het stijlvolle doch ietwat obscure restaurant de enige klanten waren, hadden we twee toegewijde obers voor onszelf die een subtiel kiekje van het eten onmogelijk maakten... volgende keer schaffen we brilcamera's aan! :)

vrijdag 5 november 2010

Dag 44-54 Familiebezoek

Van donderdag 28 oktober tot en met gisteren hadden we familie op bezoek. Dit was voor ons een goed excuus om wat vakantie te nemen en even de toerist uit te hangen in en rond Cairo. Ondertussen zijn we opnieuw aan het werk, maar we kijken (letterlijk!) nog even terug op een aangename week.


Cheops tussen zand en kamelenkak


Tussen stukjes filosoof in Saqqara


Verplichte kapmantels voor de vrouwen in de moskee van Amr Ibn al-As


Silke en Indi bij de nieuwe bibliotheek van Alexandrië


De catacomben van Alexandrië met Anubis als Romeinse legionnair


In de Ibn Tulun moskee


Ontspannend felouka-tochtje op de Nijl

dinsdag 26 oktober 2010

Dag 42-43: op wieltjes van een leien dakje lopen

Gisteren en vandaag waren twee voorbeeldige werkdagen. Telkens twee interviews gepland en succesvol afgerond, zonder afzeggingen of andere typische probleempjes. We zitten nu over de helft van ons verblijf in Egypte en ik heb de indruk dat ik een "informatiegrens" bereikt heb bij bepaalde respondenten: dezelfde verhalen, indrukken en analyses keren keer op keer terug. De komende maand zal ik dus een paar nieuwe groepen informanten moeten aanboren, voornamelijk Moslimbroeders en linkse artiesten. Na dit veldwerk zal ik ook meer tijd besteden aan het bestuderen van geschreven bronnen (analyses, opinieartikels, interne documenten, pamfletten, etc). Maar zover zijn we nog niet :) Morgenochtend heb ik nog een laatste interview voor de aankomst van hoog Belgisch bezoek: Lobke haar ouders & twee zussen. Vanaf deze donderdag nemen we dus een weekje vakantie. Misschien komt er nog een blogpost tussendoor, maar we zien elkaar alleszins vanaf 5 november terug!

zondag 24 oktober 2010

Veertig dagen in de woestijn DEEL II

Vrijdag zijn we er eindelijk -na twee voorgaande pogingen- in geslaagd de ferry naar Qanater te nemen. We gingen aan boord van een tweedekker voor een tocht van anderhalf tot twee uur. Het was warm weer, zo'n 35°, dus het frisse briesje was meer dan welkom. Tijdens het varen passeerde het stadslandschap voorbij ons tot we in meer ruraal gebied kwamen. Daar viel vooral de stilte op. Enkele afgelegen huisjes van boeren en vissers waren zowat de enige bebouwing die we tegenkwamen. Enige tijd later doemde de Victoriaanse sluis voor ons op: Qanater in zicht!


Onze ferry.


De "Nile barrages" te Qanater.

Qanater is de plaats waar de Nijl zich vertakt in twee grote stromen: de Rosetta stroom en de Damietta stroom. Om een constante toevoer van water in de delta te voorzien, werd een gigantisch sluizencomplex gebouwd. In de reisgids staat dat dit een populair uitje is voor een deel van de lagere middenklasse van de Caïrenen. Je kan er paardrijden, fietsen, wandelen in de tuinen ... Echter te Qanater aangekomen bleek dit plaatsje vooral een toonbeeld van vergane glorie te zijn: uitgemergelde paardjes, fietsen waar onze overgrootouders beschaamd over zouden geweest zijn, tuinen waar het gras wild groeit -of zelfs helemaal niet- en verlaten 'ahwa's (= cafeetjes). Behalve een indrukwekkende boom, zicht op de Nijl en het sluizencomplex, heeft Qanater niet veel meer te bieden. Als symbool voor een vage herinnering naar betere tijden, draait in een van de parkjes nog een bescheiden "kermis" met een zwiermolen.


Gigantische boom met lianen waaronder het gezellig toeven is bij een frisdrankje.


Vergane glorie te Qanater: de zwiermolen. Let vooral op het mechanisme dat de molen aandrijft: het ziet eruit als een grasmachine, het klinkt als een grasmachine, dus het is waarschijnlijk...

's Avonds rondden we dit vakantiedagje af met -uiteraard- lekker eten. We besloten terug te keren naar de "Nile Lily" en het ons welbekende restaurant "El Mundo" aangezien er zoveel gerechten op de kaart stonden die we absoluut nog eens wilden proberen. De foto's spreken voor zich...


Salade van gerookte zalm en kappertjes.


Zes gigantische scampi met een gepaneerde korst en pikante chilisaus.


Hongaarse zeebaars met puree en champignonsaus en side dish van gebakken groentjes.


Kalfstournedos "trois sauces".


Belgische kersensoufflé.


Molten lava cake.

zaterdag 23 oktober 2010

Veertig dagen in de woestijn: tijd voor een pauze! DEEL I

(geschreven door Lobke)

Vorige week testten we een nieuw restaurant uit: El Mundo op de Nile Lily boot. Met zicht op de Nijl konden we genieten van een ongelooflijke maaltijd. We beloofden jullie nog de foto's:




Brecht z'n krab-aardappeltaartje met aardbeiensaus.


Thaise tonijnsalade.


Kip curry met cashewnoten -de foto ziet vrij bleek door de flits.


Kalfsteriyaki - beide hoofdgerechten met een sidedish van basmatirijst.


Gedeeld dessert omdat we al overvol zaten: chocolade-caramelbol.

Eergisteren hebben we een vakantiedagje doorgebracht in het Azharpark. Een prachtig aangelegde tuin op een heuvel nabij de citadel, met zicht op de Mohammed Ali moskee en 360° vergezicht op Umm-al-Dunya (= Caïro, moeder van de wereld). Talloze beekjes, fonteintjes en glooiende grasperken maken van dit park een ware speeltuin voor de grote mensen -voor de kleintjes werd een echte speeltuin aangelegd. Een impressie:









Naast het park, de speeltuin en een paar restaurants -waarover verder uiteraard meer- kan je ook een deel van de oude stadswallen bezoeken en bewandelen. Hoewel het uitzicht op de stad prachtig is, zie je hier en daar ook de mindere kantjes ervan. Onderstaande foto laat een deel van de stadswallen zien met vlak daarachter een paar nauwe straatjes met krottenwijken. Je kan jezelf afvragen waarvoor de muur dient: om de wereld buiten of vooral de stad binnen te houden?




Zoals gezegd kan je in het park ook een drietal restaurants bezoeken: Lakeside Café, Trianon en Citadel View. We besloten die avond het laatste restaurant aan te doen. Hoewel het eten eerder zwakjes was tegenover het onvoorstelbare uitzicht en decor -mousakka zonder kaas, noch aardappelen- hebben we waarschijnlijk die avond de verkeerde keuze gemaakt, want de "tafelbarbecues" rondom ons zagen er erg lekker uit. Het was de perfecte afsluiter voor een dagje relaxen.


Lakeside Café



Citadel View -Alain le Notre

vrijdag 22 oktober 2010

Dag 36-39: werk, werk en een beetje vakantie

Na een drukke dinsdag en woensdag werd het tijd om eens een pauze in te lassen en de zinnen te verzetten. Gisteren hingen we de hele dag rond in de rustige oase van het Azhar-park en vandaag gingen we met de boot naar Qanatir, waar de Nijl als enkelvoudige rivier ophoudt en zich in een delta begint te vertakken. We eindigden deze twee "verlofdagen" telkens met een lekker etentje. Foto's van het park, Qanatir en het eten volgen nog...

Morgen opnieuw interviews met o.a. een linkse zanger en een ex-lid van de RS die me de interne documenten en de smeuïge details van hun interne debatten over de samenwerking met de Moslimbroeders kan bezorgen. Stay tuned!

maandag 18 oktober 2010

Dag 34-35 Suez

Gisteren gingen Lobke, Haissam en ik op pad naar Suez, waar we een interview gepland hadden met Sa'ud Omar, vakbondsleider en lid van het "Civil Democratic Forum in Suez". Eerst namen we de metro naar de noordelijke eindhalte al-Marg en daar zochten we een microbus die Suez aandeed. Suez is een van de drie grote steden -naast Port Said in het noorden en Ismailiyya in het midden- die aan het Suez-kanaal grenzen. Het is tevens de grootste industriestad van de drie met een sterk vervuilende petrochemische nijverheid en cementfabrieken. Met angst in het hart stapten we op de microbus, aangezien sommige chauffeurs het niet zo nauw nemen met de wettelijke en automechanische snelheidsbeperkingen. Gelukkig hadden we een brave bestuurder en een oud busje dat niet sneller dan 90 km/u kon en na zo'n uur en driekwart kwamen we aan in Suez. We moesten nog een tweede stopbusje nemen naar Port Tawfiq, de havenbuurt waar we met Sa'ud hadden afgesproken. Port Tawfiq was in koloniale tijden de residentiële buurt van de Europese oliemagnaten. De architecturale restanten van deze periode zijn ondertussen ingenomen door de lokale politieke en economische elite.



Sa'ud nam ons mee naar de club van zijn bedrijf, een platform met stoeltjes vlakbij een tak van het Suez-kanaal. Het kabbelende water, de rust en de zilte geur die de wind met zich meedroeg vormden een hoogst aangename afwisseling met hectisch en vervuild Cairo. Het interview zelf was interessant; zoals ik reeds vermoedde, verschillen de verhalen en ervaringen van activisten uit de provinciesteden sterk van de meer gezapige politici in Cairo. Tevens kwam ik te weten dat de Moslimbroeders in Suez na de voorbije stakingen een soort "arbeidersvleugel" ontwikkeld hebben. Wordt verder opgevolgd.





Nu we toch in een havenstad waren beland, was de tijd rijp om eens verse vis te eten. In een klein restaurantje bestelden we gefrituurde bori en een met groentjes opgevulde forel (of iets dergelijks). De foto's doen jammer genoeg geen eer aan de lekkere smaak van beide visjes.





Na het avondmaal wou Haissam nog de laatste helft zien van een voetbalmatch van al-Ahly, zijn favoriete ploeg, tegen een Tunesische club. We vonden al dat de straten van Suez verdacht leeg waren en wat bleek; elk lokaal café met een televisiescherm, hoe klein ook, zat vol enthousiaste supporters. Bij het minst drukke café konden we nog met een stoeltje op straat aanschuiven, maar onze aanwezigheid bracht geen geluk; al-Ahly verloor de match tot grote consternatie van de vele toeschouwers.


Zoek het schermpje...

Het was rond 23u dat we de microbus terug naar huis namen en deze keer hadden we minder geluk. De chauffeur raasde op de onverlichte autoweg tegen zo'n 120 km/u, laverend tussen zwaar beladen en traag uitwijkende vrachtwagens, hobbelend over de slecht onderhouden weg, alles voorbijstekend wat vier of meer wielen had. Op een gegeven moment verloor hij even de controle over zijn stuur en werden we van links naar rechts doorheen het busje gekwakt en kon hij net vermijden dat we tussen een vrachtwagen en een ander microbusje geplet werden. Na een uur en een kwart waren we terug in Cairo, een half uur sneller dan in het doorgaan, maar met de daver op ons lijf. De volgende keer nemen we wel de trein of zo ;-)

zaterdag 16 oktober 2010

Dag 33: Hot hot hot!

En dan heb ik het niet over het eten. "Ga in de herfst naar Cairo, in de zomer is het er véél te warm". Dat was natuurlijk buiten deze hittegolf gerekend. Normale maximumtemperatuur in oktober: 28°C. Gisteren: 39°C. De komende week: tussen de 35°C en 38°C. Combineer dat met de "black cloud" van luchtvervuiling die momenteel over Cairo hangt en het feit dat er geen zuchtje wind te bespeuren valt, en je krijgt een lastig en vermoeiend klimaat dat de arbeidsproductiviteit allesbehalve stimuleert... We sleuren ons straks naar Downtown waar we om 14u, 17u en 19u een interview gepland hebben. De overlevingsstrategie bestaat uit het drinken van liters water en het opsporen en volgen van lommerrijke plekjes in de zonovergoten straten.

donderdag 14 oktober 2010

Dag 30-32 Mee- en tegenvallers

We zijn nu al een maand in Egypte en de tijd is voorbijgevlogen met onderdak zoeken, ziek zijn, archiefwerk verrichten en de eerste reeks interviews afnemen. Ik heb de indruk dat het vrij goed vooruit gaat, ondanks de typische verstoringen der planning. Gisteren bijvoorbeeld had ik drie interviews gepland, waarvan er twee afgelast werden. Gelukkig kon ik 's avonds plotsklaps een verrassingsinterview van de cartoonist van al-Ahali afnemen, wat een van de interessantste gesprekken van de laatste paar dagen vormde. Diezelfde avond meldde Ahmed Belal mij dat hij voor twee weken naar China moet, waardoor mijn trip naar Mahalla tot november is uitgesteld. Een flinke tegenvaller. Tezelfdertijd kwam het goede nieuws dat we zondag naar Suez kunnen om daar met arbeidersleiders te spreken. Een voortdurende stroom van mee- en tegenvallers dus en het heeft weinig zin om tegen die stroom in te gaan...


Het Center for Socialist Studies in Giza, HQ van de Revolutionaire Socialisten


Mustafa & Saida van de RS


Taart & koekjes in Tagammu ter ere van 34 jaar jongerenwerking

maandag 11 oktober 2010

Dag 28-29: Caïro culinair

Terwijl Brecht zich de afgelopen dagen in de interviews smeet, begon ik een nauwkeurige studie der reisgidsen te ondernemen, met als hoofddoel: restaurants. Het moet gezegd, wanneer je een ganse dag achter een schermpje met een hoofdtelefoon het Engels probeert te ontcijferen van de "interviewees" knort zo rond een uur of zes het maagje en wordt het dringend tijd de innerlijke mens te versterken.


Brecht tikt de interviews uit en spoelt het opnamebandje eindeloos heen en weer.

Gisteren besloten we dan ook om tegen de avond ons eens uit te dossen -binnen de perken van het toelaatbare- en ons naar Sequoia te begeven. Deze tent -letterlijk te nemen tijdens de wintermaanden- behoort tot een van de favoriete uitgaansgelegenheden voor de Egyptische upperclass en expats. Dit valt goed te begrijpen wanneer men er een bezoekje brengt: gelegen op het uiterste tipje van het eiland Zamalek, met de Nijl kabbelend langs weerszijden van het ponton, biedt dit restaurant de ultieme "chill-out" gelegenheid na een lastige dag. Het water zorgt voor verkoeling, het eten voor een tinteling der smaakpapillen en de geur der sheeshas voor bedwelming. De hippe Egyptische muziek neem je er dan graag bij.


Genieten van een mini-chocoladefondue in Sequoia.

Vandaag hadden we dan een nieuwe interviewafspraak in Groppi, een cafe ooit gerenommeerd voor zijn gebak en koffie's, vandaag een afgeleefde keet met een beperkt clientèle. Fatma Ramadan zorgde ervoor dat ik weer ijverig aan het noteren kon gaan en het leverde een interessant gesprek op. Vooral haar verhaal over een take-over door de arbeiders van een lampenfabriek deed me terugdenken aan een VMS-filmavond rond "the take". In deze film nemen Latijns-Amerikaanse arbeiders ook de werking van een fabriek over, nadat de eigenaar weigert hun lonen te betalen en dreigt de boel te verkopen. Jammer genoeg liep ook hier fi Masr het verhaal niet goed af: de eigenaar kwam terug uit het buitenland, loste zijn problemen op en ontsloeg de arbeiders die hadden deelgenomen aan de take-over. Hopelijk kunnen we in de komende weken nog enkele van hen interviewen.

Toen werd het tijd voor de lunch. Brecht vertelde me de vorige dag dat hij nog nooit fateer had geproefd. Een ware schande voor iemand die hier reeds zo vaak op bezoek was. Deze pannenkoeken zijn immers een van de grofweg viif bekende gerechten van het land: mollokheyya, fuul en taameyya, koshari en dus ook fateer. Deze grote flappen die het midden houden tussen pannenkoeken en bladerdeeg worden zowel zoet als zout gegeten. Dit wil zeggen dat men kan opteren voor een "pannenkoek" gevuld met groenten, vlees, ei, kaas of eender welke combinatie van de voorgaande óf men kan kiezen voor een zoete vulling met noten, honing, ijs, slagroom, fruit of eender welke combinatie dààrvan.


Brecht koos voor een zoute fateer gevuld met groentjes en basterma (= gerookt vlees).


Ikzelf koos, evidemment, voor een zoete versie gevuld met fruit en noten.

Voor deze ervaring had ik Gad (spreek uit gkèt) uit de reisgids geselecteerd. Voor 54 Egyptische pond leverde ons dit een waar culinair festijn op met een zoute en een zoete fateer, twee bollen taameyya en twee blikjes cola. Tegen de huidige wisselkoers -net geen 8 pond- een leuke deal voor zo'n 7 euro.

Hoewel de Egyptische keuken soms wordt omschreven als eenzijdig en weinig nieuws, kan men toch pareltjes ontdekken die ervoor zorgen dat blinde vinken in biersaus, stoverij met verse frietjes en hespenrolletjes met witloof in den oven verre herinneringen lijken.

zaterdag 9 oktober 2010

Dag 26-27 De interviewtrein in volle snelheid

Na een langzame start komt het veldwerk eindelijk op snelheid. De voorbije paar dagen had ik interviews met Khaled al-Balshy, Waqil Tawfiq, Hilal Abd ar-Rashid en Ahmed Belal. De volgende twee weken zijn er al 18 interviews gepland en -hopelijk- een trip naar Mahalla al-Kubra om daar met arbeidersleiders en linkse journalisten te spreken. Daarenboven zijn er nog zo'n 15 tal contacten met wie ik in de komende periode nog een afspraak moet maken. Naast politieke activisten, linkse journalisten, advocaten en NGO-mensen, probeer ik ook zangers, schrijvers, dichters, cartoonisten, en kunstenaars te vinden die de thematiek van de arbeidersbeweging in hun werk uitdrukken. Niet evident, maar we werken eraan ;-)

Panta rhei, ook in Egypte. De beroemde zanger/dichter Fuad Negm die in de jaren '70 furore maakte met zijn linkse teksten, is recentelijk naar de rechtse Wafd-partij overgelopen "omdat ze hem met de auto ophalen en hem lekker eten geven". Nu wordt hij door de linkerzijde uitgespuwd en zelfs zijn dochter ontkent dat ze zijn dochter is en zij zegt dat ze "de dochter is van links". De man heeft het laatste decennium blijkbaar ook maar één interessant gedicht geschreven en dat ging over Gamal Mubarak. Geen stof voor mijn veldwerk dus. Een ander njet was de "slechtste journalist van al-ahali". Ahmed Belal gaf deze man op als een potentieel contact, maar waarschuwde mij dat niemand in al-ahali of elders ter linkerzijde hem kan luchten omdat hij zijn werk zooo slecht doet. Maar goed, als ik alle linkse journalisten die over Mahalla hadden geschreven wilde ontmoeten... Wanneer Haisam hier van hoorde, zei hij in het Arabisch "fa-howa ibn al-kalba!" niet beseffende dat ik deze zinsnede wel zou begrijpen: "maar dat is de zoon van een teef" (lett.). Toen ik dit herhaalde, zei Haisam half-beschaamd, half-grinnikend: "shhh, de mensen kunnen je horen."

Het opsporen van interessante Moslimbroeders voor mijn onderzoek gaat wat stroever. Er is één Broeder wie ik binnenkort een interview zal hebben, inshallah, en die me hopelijk op het spoor van andere figuren kan zetten. In Mahalla zou ik ook Husayni, volgens Ahmed Belal de "number two of the Ikhwan", en aantal lokale Moslimbroederactivisten kunnen ontmoeten.

donderdag 7 oktober 2010

Dag 24-25: October War

Gisteren was het de 6de oktober, een feestdag voor de Egyptenaren. Verscheidene landmarks in Cairo zijn vernoemd naar deze dag: bruggen, wijken, straten, pleinen, zelfs het ziekenhuis om de hoek. Op 6 oktober lanceerden Egypte en Syrië immers een verrassingsaanval op Israël om de in 1967 verloren Sinaï en Golan hoogvlakte te heroveren. Tot ieders verbazing was de aanval aanvankelijk een succes. De enorme zandheuvels (zo'n 18 meter) die de Israëli's aan het Suez kanaal hadden opgeworpen om een tankaanval te weerstaan werden op sluwe wijze met hogedrukwaterkanonnen platgespoten. De Israëlische dominantie van het luchtruim, wat in 1967 tot een vernederende vernietiging van de Egyptische luchtmacht had geleid, werd nu getart met mobiele luchtafweerraketten. Dit liet de infanteristen toe om het Suez kanaal over te steken en de Sinai binnen te dringen. Daar kwam de Egyptische aanval al snel tot een stilstand en eens de Israëli's van de verrassingsinvasie bekomen waren, begonnen ze de Arabische troepen in de Sinai en de Golan terug te dringen. Niemand minder dan generaal Ariël Sharon was de leider van de tegenaanval in de Sinaï. Israëlische troepen staken het Suez kanaal over zodat de Egyptische troepen in de Sinaï werden afgesneden. Enerzijds was er een grote strijdmacht Egyptische soldaten en tanks ten oosten van het Suez kanaal, die, hoewel omringd door het IDF (Israëlisch leger), toch nog een grote bedreiging voor Israël vormde. Anderzijds waren de Israëlische troepen ten westen van het kanaal opgerukt tot zo'n 100 km van Cairo.



De VS en de USSR onderhandelden met beide partijen om tot een wapenstilstand te komen. Israël schond echter het initiële verdrag door de tegenaanval op Egyptisch grondgebied verder te zetten en de Egyptische troepen ten oosten van het kanaal aan te vallen. De Sovjetunie eiste van de VS dat ze samen een contingent zouden zenden dat op de wapenstilstand toezag; zo niet dan zou de USSR unilateraal in het voordeel van Egypte tussenkomen. In de VS was het Watergate schandaal ondertussen op zijn hoogtepunt en Nixon was niet meer in staat om belangrijke beslissingen te nemen; de Amerikaanse legertop had de facto de touwtjes in handen wat betreft de Egyptische kwestie. De haviken intimideerden op hun beurt de Sovjetunie door hun "nucleaire paraatheid" te verhogen en zelf met interventie te dreigen als de Russen zouden tussenkomen. Wanneer Egypte de vraag tot Sovjetassistentie zou laten vallen, dan zouden de VS Israël onder druk zetten om de wapenstilstand te respecteren. Deze garantie was voldoende voor Sadat, die in deze ontwikkeling een kans zag om van kamp te veranderen. Egypte kreeg de Sinaï terug en kon de morele blaam van 1967 uitwissen.



Hoewel de October War allesbehalve een klinkende overwinning was, vormde deze gebeurtenis een keerpunt in de moderne Egyptische geschiedenis. Uit de oorlog vloeiden de Camp David akkoorden met Israël, tot grote consternatie van de Arabische buurlanden die Sadat als een verrader aanzagen. Uit de oorlog vloeiden tevens grote geldstromen van de VS naar Egypte, in de vorm van financiële, militaire en humanitaire hulp. De oorlog verstevigde ook de politieke en economische heroriëntaties van het regime. De dictatuur kreeg een democratisch likje verf in de vorm van een gecontroleerd meerpartijenstelsel, burgerrechten die niet gerespecteerd werden en vervalste verkiezingen. Binnen de economie kwam er ruimte voor meer privaat initiatief, de zogenaamde Infitah (opening), hoewel dit vooral de kliek rond Sadat, de staatsbureaucratie, de hoge legerofficieren en een nieuwe groep superrijken ten goede kwam.

Dat is de geschiedenis. In zijn speech gisteren nam Mubarak van de gelegenheid gebruik om de politieke en economische "vooruitgang" sinds 1973 in de verf te zetten. Vreemd genoeg had hij het niet over de steeds toenemende klassenpolarisatie, de extreme armoede en de vernietiging van de economische capaciteit van de "publieke" sector door mismanagement, corruptie, en de uitverkoop van staatsbedrijven voor een appel en een ei aan bevriende kapitalistjes. Het enige wat verbeterd is, is de inhoud van de pocket van de Mubarak Corporation - misschien een toepasselijkere naam voor de staat dan de Arabic Republic of Egypt. Mubarak wees ook op het gevaar van het islamisme, voornamelijk de Moslimbroeders. Volgens Khalid al-Balshy - de hoofdredacteur van het door de overheid opgedoekte al-Badil die ik gisteren geïnterviewd heb - is Mubaraks aanval op de Moslimbroeders een indicatie van de komende stoelendans in het parlement. Hoewel het regime de Moslimbroeders naar het leven staat, vormden de Ikhwan lange tijd toch de beste "oppositiepartner" van de regering. De presidentsverkiezingen van 2011 in het achterhoofd, besloot Mubarak om nu een andere "oppositiepartner" de kans te geven om loyale kritiek te leveren: de Wafd. De Wafd is een rechtse, liberaal-conservatieve partij van grootgrondbezitters en handelaars. De economische belangen van de regeringspartij en de Wafd lopen vaak parallel. Bovendien zou de massale intrede van een seculiere oppositiepartij voor het buitenland de illusie verstevigen dat Egypte een pluralistische democratie is. Aan het begin van vorige week heeft Mubarak zelf "bijna" officieel laten weten dat hij kandidaat is voor de verkiezingen. "A journalist asked Mubarak if he had already prepared a goodbye speech for his people. Mubarak frowned and answered: 'Oh, where are the people going then?'" Egyptische zwarte humor. :)

dinsdag 5 oktober 2010

Dag 22-23: gids voor het vervullen der paspoorttaken

Soms sta ik echt versteld van hoe sterk de vorm, het uiterlijk, in deze stad de inhoud kan weerspiegelen. Neem nu bijvoorbeeld de Mogamma in Downtown. Een gigantisch gebouw, neergepoot als een ware diplodocus uit de oertijd , herbergt de nationale papieren rompslomp. Schatplichtig aan Marx - dankje Brecht- kan men zeggen dat "de vorm steeds de vorm van zijn inhoud is". Elke buitenlander die met een toertistenvisum dit land bezoekt en hier langer dan één maand wil verblijven, komt in aanraking met dit pareltje der bureaucratie. Vandaag besloten we actie te ondernemen, aangezien morgen een feestdag is en daaropvolgend misschien de brug wordt gemaakt naar vrijdag.

Bij de Mogamma aangekomen word je eerst vergast op een rondje metaaldetectoren, nadien moet je zwemmen door de mensenmassa naar de juiste gang. Vervolgens kom je tot de conclusie dat je eerst een formulier moet invullen, waar je een reeks postzegels dient op te plakken. Dan wriemel je terug naar de juiste "rij" waar je per duo de beste positie probeert te bemachtigen en te behouden. Foto niet uitgeknipt? Geen probleem, de loketbediende knauwt er met haar scherpste hoektand wel eentje af. Dan stel je jezelf de vraag: geef ik hier nu een fooi voor? Wanneer je dan uit je trance van verstomming ontsnapt kan je je pakketje papieren, met zegels, slijmerige foto en paspoort door een gleufje rammen waar de bevoegde lokettiste de noodzakelijke aanvullingen doet. Daarna komt alles op een hoopje terecht, dat wil zeggen als je geluk hebt. Brecht z'n pakketje miste de hoop, kwam op de grond terecht en lag daar te wachten tot de bediende bevoegd voor oprapen der pakketjes zijn paspoort en toebehoren vond.



Dan begint het lange wachten. Terwijl je paspoort door alle magen van de Mogamma wordt verteerd -en je eigenlijk stilletjes al afscheid hebt genomen van je pass en je jezelf voorbereidt op een moeilijke tijd aan de douane in de luchthaven- kan je het best even je gedachten verzetten. Wij besloten dit te doen door een bezoekje te brengen aan het hoofdkantoor van Etisalat om een internetabonnement te bekomen. Makkelijker gezegd dan gedaan... Na een nummertje uit het machien te hebben gehaald, een kwartier te wachten op stoeltjes, een blokkering in de nummertjes te zien en een vervanging der "internetpeet-ies", begon het te dagen dat een abonnement niet voor vandaag zou zijn: "sorry system broken". Wanneer het wordt hersteld? Later, door andere peet-ies. Zucht, dan maar gaan lunchen.

Na de lunch terug naar Etisalat en hoera, vreugde, het systeem werkt terug. Jammergenoeg waren we al voorbij ons oude nummer en kon het aanschuiven opnieuw beginnen. Na nog een half uur was onze missie geslaagd!

Terug naar de diplodocus -vergezeld van schietgebedjes- om de paspoorten. Na wachten, lang wachten en het aanroepen van enkele bedienden, kregen we eindelijk onze pakketjes terug: met visa!

De dag was al op z'n warmste -vandaag zo'n 35 °C- maar het werk zat er nog niet op. Sterker nog, het echte werk zat er nog aan te komen. We hadden besloten de lijst met contacten mee te nemen en zoveel mogelijk mensen te bellen vanuit het bureau van Haisam. Zo was het mogelijk om met zij die enkel Arabisch praten ook afspraken te maken voor een interview. Haisam toonde zich eens te meer zeer bereid om als tolk te fungeren. Ook deze onderneming wierp zijn vruchten af: voor de komende dagen t.e.m. maandag zit de agenda vol met afspraken voor interviews. Vrijdag is dan vrij om de afgenomen gesprekken thuis uit te schrijven.

Een dag vol extreme belevenissen, met goede resultaten en met de fijnste bureaucratische kantjes van Egypte.